İşitmek üzerine

VR teknolojisi, oyuncuların sanal dünyaların tam merkezinde olabilmesini sağlıyor. Artık oyun sahneleri içinde bizzat yürüyebiliyor, kameraların göstermediği yerlere bakabiliyoruz. VR donanımları gelişip ucuzladıkça, günlük yaşantımıza yepyeni tecrübeler eklenecek.

man in black jacket holding blue and white plastic cup
Yeni arabasının sürüş testini VR'da yapan bir beyefendi

VR dünyaları için projeler üretenlerin hayatına giren yeni bir terim, "Ambisonics", kullanıcıları işitsel olarak da "çevrelemek" için kullanılan en yaygın ses kayıt formatı.

Bu ilginç format, 1970'lerde akademik bir çalışmanın eseri olarak, seslerin "yönünü" kaydedebilmek için yaratılmış. Ambisonics sayesinde, bir sesin hayali bir küre çeperinde hangi yönden geldiğini kaydetmek mümkün.

Kaydedilen sesleri dinlemek isterseniz, bu küreyi tekrar Surround sisteminize uygun hâle dönüştüren bir Ambisonics Çözücüye ihtiyacınız olacaktır.

VR dünyalarında ise oyuncunun baktığı yönü bildiğimiz için, bu formatta kaydedilen sesleri oyuncunun çevresinde konumlandırmak, oyuncuyu çepeçevre sarmak oldukça kolay ve inanılmaz etkileyici.

Peki Nasıl Çalışıyor?

Ambisonics'in VR'da kullanılması, 5.1 Surround ses formatının oyuncuların etrafını sarmakta eksik kalması ile başladı. Oyuncuların bir koltukta oturmak yerine sanal dünyanın tam ortasında olduğu VR dünyalarında sesleri sabit hoparlörlerden duymak yeterli olmuyor. Oyuncu odanın içinde hareket ettiğinde, hoparlörler onunla birlikte hareket etmeyeceği için, derinlik hissi kayboluyor. Ayrıca oyuncunun çevresini tam olarak sarmak için, alçaktan ve yüksekten gelecek sesleri de hesaba katınca, oldukça fazla sayıda hoparlöre ihtiyacımız oluyor.

Ambisonic olarak hazırlanan sesler, dinleyiciyi tamamen sarabiliyor. (Görsel, Waves NX plug-in'inden alındı)

Ancak Ambisonics'in alameti burada ortaya çıkıyor: Sadece 4 kanal ile yukarı, aşağı, ileri, geri, tam çevresel ses!

Ambisonic sesler oyuncuya VR kulaklığı ile dinletilince, kullanıcının görsel olarak "içinde" bulunduğu dünya işitsel olarak da tamamlanıyor.

Bu mucize basitçe, ses dalgalarını hoparlör kanallarına değil, 4 yön bilgisine (tüm seslerin karışımını içeren bir polar (W) kanal ve polar kanaldaki sesi yatay, düşey ve derinliğe göre yönlendiren X, Y, Z kanalları) ayırarak gerçekleştiriliyor.

Kullanılan kanal sayısının 4'e kadar inebilmesi, özellikle sesleri -filmlerin aksine- gerçek zamanlı olarak yaratmanız, işlemeniz ve dinletmeniz gereken yüksek performanslı VR projeleri için bulunmaz bir nimet. Özellikle görece zayıf donanımlara sahip Oculus Quest gibi yeni VR gözlüğü modellerin popülerliği ile birlikte, seslerde "yön" bilgisinden ödün vermeden ses içeriği üretmek isteyen sanatçılar için mutlaka öğrenilmesi ve kullanılması gereken bir format.

Bu serinin sonraki yazısı, yaygın Ambisonic araçları üzerine olacak.

menu